يكشنبه، 25 آذر ماه، 1397

دستاوردهای مسلمانان درعلم فیزیک وشیمی

 نویسنده :ابراهیم کامرانپور
 اسلام آنگاه که به فراگیری علم ودانش دعوت وتشویق میکند علم را با علوم دینی یا دنیوی ،نظری یا تجربی مقید نکرده است بلکه تنها لفظ "علم"را به کار میبرد



میبرد تا شامل تمامی علوم سودمندی شود که به دین ودنیای ملل وامت اسلامی خدمت میکند . خداوند هنگامی که این دعای قرآنی را به ما اموخته که"وقل ربی زدنی علما"این علم را مقید ومنحصر به علم دین ودنیا نکرده است بلکه"علم"را به صورت مطلق آورده است تا شامل همه علوم شود. در این نوشته ی کوتاه ایمان واطمینان خاطری صادقانه وکامل را در خود احساس میکنیم به اینکه این دین مبین خود کلید ومخزن "تمدن و پیشرفت "وصاحب فرهنگ وتمدن است وفراتر از آن پی میبرید که قوانین وشرایع این دین بر تمامی قوانین وبرنامه های بشری که بر زندگی امروزه ی مردم سایه افکنده است برتری وارجحیت دارد.که در این مقاله به گوشه ای بسیارندک از نقش مسلمانان در شکل گیری وپیشرفت تمدن معاصر در زمینه علم فیزیک وشیمی میپردازیم تا برایمان نقش اسلام وتوجه آن به علوم امروزی بیشتر روشن شود.
 اینک مواردی از علم فیزیک را مطرح میکنیم که علمای اسلامی در ان به دستاوردهای ارزشمندی رسیدند: 1ـنور: علماي اسلام علوم مربوط به نوررا علم "بصريات"يا "علم مناظر"ميگفتند ومعروفترين فردي كه در اين ميدان تخصص داشت وپرچمدار بصريات در قرن 17ميلادي بود "ابن هيثم"است .مشهورترين كتاب وي "المناظر"است كه كتابي علمي ومبتني بر مشاهده ،تجربه واستنتاج است.اين كتاب به لاتنيني ترجمه شده ودر طول دوران "قرون وسطي "تنها كتابي بوده كه محققين اين رشته به آن مراجعه مي كرده اند. اين كتاب در اصل 7جلد است وي اولين كسي بود كه قسمتهاي مختلف چشم را به عربي نامگذاري كرد وهمين اسامي به زبانهاي ديگر راه يافت وتا امروزه از همين اسامي استفاده ميشود اسامي از قبيل شبكيه وزجاجيه وقرنيه وعنبيه و...
ودر مورد وظايف وشيوه ي عمل آنها وچگونگي حركت شعاع نور از جسم مريي به چشمها وسپس قرارگرفتن اين تصاوير بر روي "شبكيه "دردو مكان شبيه به هم در چشمها و...به تفصيل سخن گفته است. 2ـقطب نماي مغناطيسي: تاريخ به ثبت رسانده است كه مسلمانان اولين كساني بودند كه براي يافتن جهات از سوزن مغناطيسي استفاده كردند. "سيديو"و"سارتون"كه از مستشرقين ودانشمندان بزرگ غربي هستند تاكيد كرده اند كه "مسلمانان بودند كه اولين بار از سوزن مغناطيسي يا قطب نما استفاده كردند واروپا اين وسيله را از مسلمانان گرفتند.
 3پاندول: مسلمانان آن را جنبانك ميگفتند وسازنده آن"ابن يونس مصري"متوفي 399هجري ، 1009ميلادي است .مسلمانان جنبانك را براي محاسبه لحظات كوتاه زماني به هنگام رصد ستارگان به كار ميبردند بنابراين نسبت دادن اختراع پاندول به دانشمند ايتاليايي "گاليله"درسال1642ميلادي در حقيقت ناديده گرفتن حق مسلمانان است چرا كه مسلمانان 600سال پيش از گاليله آن را به كار بردند .همچنين "اسميت "نيز در كتاب "تاريخ رياضيات"اشاره كرده كه "ابن يونس"پيش از گاليله پاندول را اختراع كرده است. دكتر سعيد عاشور در كتاب "المدنيه الاسلاميه" مينويسد :مسلمين در علم فيزيك نظريات وآرا بسياري ابراز كرده اند واز آن جمله نظريه ي جاذبه ي كه "نيوتون"بيان داشته در واقع ريشه ي اسلامي دارد وعلاوه برآن مسلمين در مورد مغناطيس ،عدسي ها، وتصاوير انها، صداها و...بحث وتحقيقات جامعي داشته اند. "سيديو"در كتاب تاريخ عرب ميگويد: "مسلمانان در علم مكانيك راه درازي راپيمودند وهنگاميكه كه "هارون الرشيد"ساعت رقاصك داري براي "شارلماني "فرستاد درباريان از ديدن آن بسيار متعجب شدند ونتوانستند اجزاوشيوه ي كار انها را بشناسند ."
اما در علم شيمي نيز مسلمانان ارباب علم وتحقيق بودند و علماي اسلامي در پيشرفت علم شيمي سهم ونقش بسزايي داشتند. "قدري طوقان "در كتاب "علوم نزد اعراب"مينويسد: مسلمانان به واسطه ي آشنايي با مواد شيميايي به بسياري از صنايع دست يافتند مانند صنعت رنگ ،تركيبات عطرها ومعدن شناسي..." "گوستاولوبون "در "تمدن عرب "ميگويد: "اگر برخي تركيبات باروت ـنيترات پتاسيم ـراچيني ها ساختند وبه كار برده اند ،اما اين مسلمين بودند كه نمك باروت را به عنوان ماده اي منفجره اختراع كردند كه ميتوانست گلوله هاي توپ پرتاب كند ،بعد انگليسي ها اين مطلب را از آنها گرفتند وپس از ان به بقيه ي اروپا رسيد "
 وهمچنين" محمد كرد علي "در كتاب "اسلام وتمدن عربي"مينويسد: "رازي"و"ابن جابر"نخستين كساني بودند كه اساس شيمي جديد را پايه ريزي كرده اند ونيز مسلمين بودند كه تقطير ،تصعيد،تجميد،وتحليل راشناختند وعامل مستي در مسكرات ومايه ي پنير را كشف كردند" در پايان به اين نتيجه ميرسيم تمدن اسلام باعث ترويج علوم مختلف در تمامي زمينه ها شده است وبه قول "برنارد شاو"فيلسوف انگليسي گفته است :"بشريت بايد از "دين محمد "بسيار سپاسگزار باشد زيرا ديني است كه قدرت درك شرايط وتوانايي تسلط بر دورهاي مختلف زندگي را دارد وديني است كه مهد علم وتمدن وپيشرفت است"مطلب را با سخنان پروفسور"ايزاكو انساباتو"به پايان ميرسانيم كه ميگويد: "شريعت وقوانين اسلامي ،در بسياري از مباحث وتعاليمش بر قوانين اروپايي وبشري برتري وتفوق دارد واز اين مهمتر ،شريعتي است كه پايدارترين وريشه دارترين قوانين را براي آسايش جهانيان به ارمغان اورده است".
اللهم صل علی محمد وعلی آل محمد کما بارکت علی ابراهیم وعلی آل ابراهیم"



ارسال شده در مورخه : پنجشنبه، 7 آذر ماه، 1392 توسط cafeweb  پرینت

مرتبط باموضوع :

 عمربن عبدالعزیز  [ سه شنبه، 26 اسفند ماه، 1393 ] 1625 مشاهده
 چگونه رمضان را غنيمت بشماريم؟  [ دوشنبه، 24 خرداد ماه، 1395 ] 1265 مشاهده
 تو فقط رکاب بزن!  [ يكشنبه، 14 آبان ماه، 1396 ] 844 مشاهده
 شرح سلسه احادیثی از کتاب اربعین/ حدیث چهارم  [ پنجشنبه، 20 خرداد ماه، 1395 ] 1195 مشاهده
 وصیت سلطان صلاح الدین ایوبی  [ چهارشنبه، 18 اسفند ماه، 1389 ] 17939 مشاهده
 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نام (ضروری): 
ایمیل (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]
امتیاز دهی به مطلب
انتخاب ها

 فایل پی دی اف فایل پی دی اف

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

 ارسال به دوستان ارسال به دوستان

 گزارش این پست به مدیر سایت گزارش این پست به مدیر سایت

اشتراک گذاري مطلب
صفحات پيشنهادي
لينکدوني
پیامک

ســامـانه پیام کوتاه پینوس



ارسال خبر ، مقاله ، گزارش و ...



شماره همراه خود را برای عضویت در خبرنامه پیامکی وارد کنید